Jak założyć firmę klimatyzacyjną? Certyfikat F-gaz i formalności

Certyfikat F-gazowy: osoba i firma to dwie role

Certyfikat dla personelu przypisuje uprawniony zakres konkretnej osobie. Dla urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych i pomp ciepła obejmuje wskazane czynności, takie jak instalowanie, naprawa, konserwacja lub serwisowanie, likwidacja, odzysk czynnika oraz — w warunkach określonych dla danego sprzętu i gazu — kontrola szczelności. Certyfikat przedsiębiorcy dotyczy natomiast firmy wykonującej dla innych podmiotów instalowanie, naprawę, konserwację, serwisowanie lub likwidację takich urządzeń. Jednoosobowa działalność może więc występować w obu rolach: właściciela wykonującego prace i przedsiębiorstwa przyjmującego zlecenie.

W Polsce UDT pełni funkcję jednostki certyfikującej personel i przedsiębiorców w zakresie F-gazów; jako jednostka certyfikująca posługuje się nazwą UDT-CERT. Kandydat zdaje egzamin przed akredytowaną jednostką oceniającą personel, a następnie składa do UDT wniosek o certyfikat. Przy certyfikacie firmy UDT opisuje wymagania dotyczące m.in. właściwie certyfikowanego personelu, wyposażenia technicznego, procedur i dokumentowania prac.

Strony informacyjne UDT podają, że wydane tam certyfikaty personelu i przedsiębiorców są bezterminowe; w przypadku firmy UDT przewiduje kontrolę okresową co najmniej raz na 7 lat.

Rozporządzenie (UE) 2024/2215 przewiduje certyfikaty A1, A2, B, C, D i E: A1 obejmuje czynności przy fluorowanych gazach cieplarnianych i węglowodorach, A2 te same czynności przy napełnieniu poniżej 3 kg albo poniżej 6 kg w urządzeniu hermetycznym oznakowanym jako takie, B dotyczy CO₂, C — NH₃, D — odzysku gazu przy tych limitach, a E — kontroli szczelności bez otwierania obiegu. Certyfikaty i zaświadczenia wydane zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 517/2014 pozostają ważne na pierwotnych warunkach, lecz posiadacze dawnych kategorii I, II, III i IV mogą nadal z nich korzystać tylko po aktualizacji wiedzy i umiejętności odpowiednio do wymagań A1, A2, D i E. Do 12 marca 2027 r. państwa członkowskie zapewniają nałożenie na certyfikowane osoby obowiązku szkolenia przypominającego lub oceny co najmniej raz na 7 lat; osoby posiadające certyfikat lub zaświadczenie wydane zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 517/2014 biorą w nim udział po raz pierwszy najpóźniej 12 marca 2029 r. Część szczegółowych stron UDT nadal wymienia kategorie I–IV i odsyła do rozporządzenia (UE) 2015/2067, uchylonego przez rozporządzenie wykonawcze (UE) 2024/2215. Przed wyborem szkolenia potwierdź w UDT, jaki zakres certyfikatu i egzaminu odpowiada pracom, które chcesz wykonywać.

Podstawa unijna i polska

Unijne ramy wyznacza rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573 w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych. Weszło w życie 11 marca 2024 r. i uchyliło wcześniejsze rozporządzenie (UE) nr 517/2014. To w aktualnym rozporządzeniu UE sprawdzaj obowiązki dotyczące certyfikacji, urządzeń, dokumentacji i ograniczeń wprowadzanych w konkretnych terminach.

Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2065, z późn. zm., w tym zmianą wprowadzoną art. 5 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r., Dz. U. z 2025 r. poz. 1863) określa krajowe organy i procedury związane m.in. z certyfikacją oraz Centralnym Rejestrem Operatorów. Zmiana z 2025 r. dotyczy art. 70 i limitów wydatków; nie zmieniła przepisów o CRO, kartach ani certyfikacji. Ustawę należy stosować łącznie z rozporządzeniem (UE) 2024/573, które uchyliło rozporządzenie (UE) nr 517/2014.

CRO: kto zakłada kartę urządzenia i kiedy

Obowiązek prowadzenia karty dotyczy operatora urządzenia, czyli podmiotu sprawującego faktyczną kontrolę nad jego działaniem, a nie automatycznie każdej firmy, która wykonała montaż. Przed pierwszą kartą operator rejestruje konto i zakłada kartę urządzenia, jeśli sprzęt przekracza właściwy próg. Karta obejmuje dane urządzenia oraz wpisy o czynnościach, m.in. instalowaniu, kontroli szczelności, serwisie, naprawie, odzysku gazu i likwidacji.

Dla stacjonarnych urządzeń klimatyzacyjnych karta CRO jest co do zasady wymagana przy ilości F-gazów z załącznika I wynoszącej co najmniej 5 ton ekwiwalentu CO₂ albo gazów z sekcji 1 załącznika II wynoszącej co najmniej 1 kg. Urządzenia hermetyczne są zwolnione z kontroli i dokumentacji tylko wtedy, gdy są oznakowane jako hermetyczne i zawierają mniej niż 10 ton ekwiwalentu CO₂ gazów z załącznika I albo mniej niż 2 kg gazów z sekcji 1 załącznika II. Dodatkowo hermetyczne urządzenia zainstalowane w budynkach mieszkalnych, zawierające mniej niż 3 kg F-gazu i oznakowane jako hermetyczne, są zwolnione z kontroli.

Kartę urządzenia wymagającego instalacji sporządza się w ciągu 15 dni roboczych od zakończenia instalowania i napełnienia gazem; jeśli urządzenie nie wymaga instalacji, termin biegnie od dostarczenia go do miejsca użytkowania. Wpisy o czynnościach wykonuje się w ciągu 15 dni roboczych od ich wykonania. Może to zrobić uprawniony serwisant albo osoba z dostępem do karty na podstawie protokołu podpisanego przez serwisanta, jeśli certyfikat był wymagany dla tych prac.

Podłączenie elektryczne: sprawdź zakres G1

Jeśli zakres montażu obejmuje prace przy instalacji lub urządzeniach elektrycznych, sprawdź świadectwo kwalifikacyjne osoby wykonującej te prace. Obowiązujące rozporządzenie zalicza do eksploatacji m.in. montaż, demontaż oraz przyłączanie i odłączanie urządzeń, instalacji i sieci. Grupa 1 obejmuje urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne; jej wykaz zawiera m.in. sprzęt o napięciu znamionowym do 1 kV.

Świadectwo powinno odpowiadać zarówno grupie, jak i rodzajowi prac: eksploatacji, gdy osoba wykonuje montaż, albo dozorowi, gdy kieruje pracami lub sprawuje nad nimi nadzór. Przepis przewiduje wąski wyjątek dla samej obsługi niektórych urządzeń do 1 kV i mocy do 20 kW, gdy dokumentacja określa zasady tej obsługi; nie zakładaj, że obejmuje on prace instalacyjne.

CEIDG i PKD 2025: dobierz kod do rzeczywistych usług

Jeżeli zaczynasz jako jednoosobowa działalność gospodarcza, wpisu dokonujesz w CEIDG. W nowym wpisie wybierasz kody według PKD 2025, które obowiązuje od 1 stycznia 2025 r.; wskaż działalność główną i tylko te dodatkowe rodzaje usług, które faktycznie planujesz wykonywać.

W aktualnej klasyfikacji GUS podklasa 43.22.Z nosi nazwę „Wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych i klimatyzacyjnych”. Sprawdź pełny opis i wyłączenia GUS, a potem oceń, czy odpowiadają one zakresowi Twojej firmy. Dla spółki rejestracja przebiega w innym rejestrze, więc nie przenoś automatycznie wskazówek CEIDG na każdą formę działalności.

Pierwsze zlecenie: sprzęt, instrukcje i dokumenty

Zanim skompletujesz wyposażenie, zapisz, jakie prace będziesz wykonywać samodzielnie, a które przekażesz podwykonawcy. UDT opisuje minimalne wyposażenie techniczne i procedury dla przedsiębiorcy zależnie od zakresu wnioskowanego certyfikatu; w wykazie znajdują się m.in. manometry, waga i elektroniczny detektor. Dobierz również przyrządy do prób i pomiarów wymaganych dla konkretnego urządzenia oraz swojej metody pracy.

Przygotuj osobną listę dla producentów sprzętu, który zamierzasz montować: sprawdź instrukcje, wymagane przez producenta szkolenia lub autoryzacje, warunki gwarancji i dokumenty potrzebne po uruchomieniu. Nie zakładaj, że warunki jednej marki obowiązują u pozostałych.

Dla klienta przygotuj trzy osobne dokumenty: ofertę z zakresem i ceną, umowę z ustaleniami realizacji oraz protokół montażu, uruchomienia i przekazania. W powiązanych artykułach poniżej znajdziesz wzory oferty, umowy i protokołu.

1. Określ, kto wykonuje prace F-gazowe i czy Twoja firma ubiega się o certyfikat przedsiębiorcy.
2. Sprawdź, czy Twoje zlecenia obejmują prace elektryczne wymagające świadectwa G1 w odpowiednim zakresie.
3. Dobierz narzędzia i przyrządy pomiarowe do zakresu czynności oraz wymagań UDT i producenta.
4. Przygotuj ofertę, umowę i protokół, zanim przyjmiesz pierwsze zlecenie.

Przygotowanie oferty dla klienta

Gdy zaczniesz obsługiwać zlecenia, CykOferta pozwala przygotować dla klienta ofertę PDF dotyczącą systemu split lub multi-split, z uzgodnionym zakresem, urządzeniami, ceną i warunkami. Dobór urządzenia, wymagane kwalifikacje oraz dokumentację realizacji nadal weryfikujesz dla konkretnego zlecenia.

Stan prawny i zakres poradnika

Stan prawny na 5 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przed przyjęciem zlecenia sprawdź wymagania dla konkretnego urządzenia, czynnika, czynności i kwalifikacji osoby.